હનુમાનાષ્ટક ગુજરાતી (સંકટ મોચન હનુમાનાષ્ટક)
હનુમાનાષ્ટક (Hanuman Ashtak) એક ખૂબ જ લોકપ્રિય હનુમાન સ્તોત્ર છે, જેને સામાન્ય રીતે “સંકટ મોચન હનુમાનાષ્ટક” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ અષ્ટકમાં કુલ 8 પદ (અષ્ટક) હોય છે અને અંતે દોહા આવે છે.
ભક્તો આ પાઠ ખાસ કરીને:
હનુમાનાષ્ટક શું છે?
“અષ્ટક” એટલે 8 શ્લોક/પદ. હનુમાનાષ્ટકમાં હનુમાનજીની મહિમા સાથે એ વાત જણાવવામાં આવે છે કે:
👉 જે ભક્ત સાચી શ્રદ્ધાથી હનુમાનજીનું સ્મરણ કરે છે, તેના સંકટો ધીમે-ધીમે દૂર થાય છે.
આ સ્તોત્રનો ભાવ ખૂબ સરળ છે:
સંકટ મોચન હનુમાનાષ્ટક કોને વાંચવું જોઈએ?
આ પાઠ કોઈ પણ ભક્ત વાંચી શકે છે. ખાસ કરીને:
⚠️ નોંધ: આ એક ભક્તિ સ્તોત્ર છે, medical/legal substitute નથી.
🛐 સંકટ મોચન હનુમાનાષ્ટક (ગુજરાતી)
Full Lyrics — સૌથી પ્રચલિત વર્ઝન
॥ દોહા ॥
બાલ સમય રવિ ભક્ષિ લિયો તબ, તીનહું લોક ભયો અંધિયારો।
તાહિ સો ત્રાસ ભયો જગ કૌન, યહ સંકટ કાહુ સો જાત ન ટારો॥
દેવ અનિ આહુતિ બિનતી કરિ, તબ છાંડી દિયો રવિ કષ્ટ નિવારો।
કો નહિ જાનત હૈ જગ માં, કપિ સંકટ મોચન નામ તિહારો॥
॥ 1 ॥
બાલિ કી ત્રાસ કપીસ બસી, ગિરિ જાઈ મહાપ્રભુ પંથ નિહારો।
ચૌંકિ મહા મુનિ શાપ દિયો, તબ ચાહિયે કૌન બિચાર વિચારો॥
કૈ દ્વિજ રૂપ લિવાય મહાપ્રભુ, સો તબ રામ મળ્યો સુખ સારો।
કો નહિ જાનત હૈ જગ માં, કપિ સંકટ મોચન નામ તિહારો॥
॥ 2 ॥
અંગદ કે સંગ લેન્હિ ગએ, સિંધુ તરંગ મહા ભયકારો।
રામ દુહાઈ દિયો કબીર, તબ લંઘિ ગએ સિંધુ સુખ સારો॥
જાય વિભીષણ રામ સખા, તબ તાહિ દયો અતિ ઉપકારો।
કો નહિ જાનત હૈ જગ માં, કપિ સંકટ મોચન નામ તિહારો॥
॥ 3 ॥
રાવણ ત્રાસ દઈ સિય કો, સબ રાક્ષસિ સો કહિ શોક નિવારો।
તાહિ સમય હનુમાન મહાપ્રભુ, જાય મહા રણ ધૈર્ય ઉધારો॥
સીત લિયાય પ્રભુ રામ મિલાય, તબ મહા સુખ ભયો જગ સારો।
કો નહિ જાનત હૈ જગ માં, કપિ સંકટ મોચન નામ તિહારો॥
॥ 4 ॥
બાણ લગી તબ લક્ષ્મણ કો, મુર્ચ્છા ભઈ મહા દુઃખ ભારો।
તાહિ સમય હનુમાન મહાપ્રભુ, લાય સંજીવન પ્રાણ ઉબારો॥
કૈ રઘુવીર હર્ષ ઉર લાયે, તબ મહા સુખ ભયો જગ સારો।
કો નહિ જાનત હૈ જગ માં, કપિ સંકટ મોચન નામ તિહારો॥
॥ 5 ॥
રાવણ યુદ્ધ અજન્ય કિયો, તબ નાગ પાશ બંધન ભય ભારો।
શ્રી રઘુનાથ સમેત સબૈ, દલ મોહ ભયો યહ સંકટ ટારો॥
આયે હનુમાન મહાપ્રભુ, તબ નાગ પાશ તુરંત છુટારો।
કો નહિ જાનત હૈ જગ માં, કપિ સંકટ મોચન નામ તિહારો॥
॥ 6 ॥
બંદી મહા મથુરા મહિ ભયો, કનૈયા કૈ દાસ કહાયો।
તાહિ સમય હનુમાન મહાપ્રભુ, જાય મહા રણ કષ્ટ નિવારો।
કૈ ગદા ઘાય હનિ રાક્ષસ, તબ કનૈયા કોહ સુખ સારો।
કો નહિ જાનત હૈ જગ માં, કપિ સંકટ મોચન નામ તિહારો॥
॥ 7 ॥
હાથ જોડી વિનતી કરી, તુલસીદાસ સદા હરિ ચેરો।
સંકટ મોચન નામ તિહારો, ભક્તન કૈ દુઃખ ટારન હેરો॥
યહ પાઠ કરૈ હનુમાનજી, તબ ભય દુરિત સબૈ નિવારો।
કો નહિ જાનત હૈ જગ માં, કપિ સંકટ મોચન નામ તિહારો॥
⚠️ Note: Kuch versions me 8th verse + closing doha alag format me milta hai.
હનુમાનાષ્ટકનો સરળ અર્થ (Short Meaning)
આ પાઠનો મુખ્ય સંદેશ:
ક્યારે વાંચવું? (Best Time)
શ્રેષ્ઠ સમય
- 🔹 સવારે સ્નાન પછી
- 🔹 સાંજે દીવો પ્રગટાવીને
- 🔹 રાત્રે સૂતા પહેલા
શ્રેષ્ઠ દિવસ
- 🔹 મંગળવાર
- 🔹 શનિવાર
- 🔹 હનુમાન જયંતી
- 🔹 સુંદરકાંડના દિવસો
હનુમાનાષ્ટક પાઠ વિધિ (Step-by-Step)
આ એક practical રીત છે:
હનુમાનાષ્ટકના લાભ
(Belief-based)
PDF / Print Guide (Simple)
જો તમે આ પાઠ PDF માટે ઉપયોગ કરવો હોય તો:
FAQ — Hanuman Ashtak Gujarati
Q1: હનુમાનાષ્ટક અને સંકટ મોચન હનુમાનાષ્ટક એક જ છે?
હા. Google પર “Hanuman Ashtak” શોધશો તો મોટાભાગે “Sankat Mochan Hanuman Ashtak” જ refer થાય છે.
Q2: હનુમાનાષ્ટક રોજ વાંચી શકાય?
હા. તમે રોજ વાંચી શકો છો. નિયમિતતા મહત્વપૂર્ણ છે.
Q3: શું સ્ત્રીઓ હનુમાનાષ્ટક વાંચી શકે?
હા. ભક્તિમાં કોઈ ભેદભાવ નથી.
Q4: હનુમાનાષ્ટક કેટલા વખત વાંચવું?
સામાન્ય રીતે 1 વખત પૂરતું છે. ખાસ દિવસો પર 3 અથવા 5 વખત વાંચી શકાય.
Q5: હનુમાનાષ્ટકથી “ચમત્કાર” થાય છે?
આ પાઠ ભક્તિ અને માનસિક શાંતિ માટે છે. અતિશય દાવા અને અંધવિશ્વાસથી દૂર રહેવું શ્રેષ્ઠ છે.